คุณเคยโกรธกันบ้างไหม? ถ้าถามกันแบบนี้มันคงฟังดูงี่เง่ายังไงก็ไม่รู้  ใครมันจะไม่เคยโกรธกันละหรือคุณจะเถียงว่ามันต้องมีสิ ?  เอาเป็นว่า มันอาจจะมีแต่เรายังไม่เคยเห็นคนประเภทนั้นเลยนะ เรื่องของเรื่องตั้งใจจะถามว่า พวกคุณโกรธกันบ่อยแค่ไหนมากกว่า แล้วเวลาโกรธคุณรู้สึกกันยังไง? เชื่อว่าคำตอบที่ได้คงหลากหลาย ขึ้นชื่อว่าเป็นมนุษย์เดินดินอารมณ์ตัวนี้คงไม่หนีห่างเราไปไหน อารมณ์พื้นฐานของปุถุชนคนธรรมดานี่แหละ ตะกี้ตัวเราเองก็พึ่งสงบจิตสงบใจจากอารมณ์นี้ได้ พอตั้งสติคุมมันอยู่ได้จะนึกโมโหตัวเองทุกครั้งไปว่าปล่อยให้จิตหลุดไปตามอารมณ์นี้อีกแล้ว เขียนแบบนี้คุณอย่าพึ่งคิดว่าเราเป็นคนขี้โมโหอะไรนิดอะไรหน่อยก็ยอมไม่ได้ ไม่ขนาดนั้นนะคุณ มันก็นานๆ ทีนะแหละ อายุขนาดนี้แล้วถือว่าเราใจเย็นควบคุมอารมณ์ได้มากขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้นและประสบการณ์ชีวิตที่ได้ผ่านได้พบมา แต่ก็ไม่ใช่ว่าใจมันจะนิ่งไปแล้วนะ แค่บอกว่า คุมได้มากขึ้นเท่านั้นเอง…แหม ก็อายุขนาดนี้แล้วนี่หน่า แต่อย่าให้เล่าถึงสมัยวัยสะรุ่นนะ คุณเอ๊ย..ใจมันยังกับไฟ ใครทะลึ่งมาทำอะไรเราก่อน ต้องมีการเอาคืนกันบ้างละ  พออายุเริ่มมากขึ้นมันก็เริ่มเหนื่อยกับการคิดโกรธแค้นเอาคืนน่ะ คุณเคยมั้ยเมื่อถึงจุดนึงในชีวิต ทุกครั้งที่เจออะไรหนักๆ จะเริ่มหันกลับมาตั้งคำถามกับตัวเองแล้วว่า ทำไมเขาต้องทำแบบนี้กับเรา ทำไมเขาคิดแบบนี้กับเรา แล้วทำไมเราต้องโมโห ทำไมชีวิตถึงเป็นอย่างนู้น ทำไมถึงเป็นอย่างนี้ ทำไม ทำไมและทำไม คำถามร้อยแปดพันเก้าวนอยู่ในหัว กลไกความคิดมนุษย์บางทีมันก็สุดซับซ้อน แต่คิดให้หัวระเบิดมันก็ไม่มีประโยชน์  สำหรับเราเองเหตุการณ์ที่ถือว่าสุดๆแล้วในชีวิตก็ตอนไปอยู่ที่กาน่าเมื่อประมาณ 5 ปีที่แล้ว  กาน่าเป็นประเทศอยู่ในแอฟริกาตะวันตกเป็นประเทศเปิดที่มีหลากหลายเชื้อชาติเข้าไปทำธุรกิจเพราะการแข่งขันยังน้อยและเราเองก็เป็นคนหนึ่งที่เข้าไปประเทศนี้ด้วยเหตุผลเดียวกัน ช่วงที่อยู่ที่นั่นมีเหตุการณ์หลายอย่างทำให้เราโกรธ เคียดแค้น อยากเอาคืนสารพัด เครียดก็เครียด ชีวิตไม่นิ่งไม่เป็นสุขเลย  เลวร้ายที่สุดเมื่อมันทำอะไรเราไม่ได้  มันก็เล่นของใส่กันเลย  เชื่อไม่เชื่อก็ต้องเชื่อถ้าไม่เจอด้วยตัวเองครั้งนั้น ไว้วันหลังมีเวลาจะเขียนเรื่องไอ้พวกมนต์ดำวูดูของแอฟริกาให้ได้อ่านกัน จะบอกว่าไอ้ช่วงที่ไปอยู่นู้นทั้งโกรธทั้งแค้นหาทางเอาคืนกับไอ้คนที่ทำร้ายเรา  อารมณ์เราไม่เป็นสุขเลยคิดแต่จะเอาคืนกับคนที่มันทำจนบางทีเหนื่อยมาก ทรมานกับความคิดตัวเอง จนถึงจุดพีคที่สุด ณ เวลานั้น เลยลองนั่งนิ่งๆ บางทีเวลาคนเราไม่เห็นคำตอบในชีวิต ได้แต่ตั้งคำถามอย่างนู้นอย่างนี้กับตัวเอง ท้ายที่สุดมันไม่มีอะไรตอบเราไปได้ดีกว่าหลักคำสอนของศาสนาเลย อันนี้เราจะไม่ก้าวไปไกลว่าหลักอะไร เอาเป็นว่าสำหรับเราได้คำตอบมาแล้วแหละ พอได้คำตอบมามุมมองความคิดอะไรมันก็เริ่มเปลี่ยน จากโกรธแค้นกลายมาเป็นนึกขอบคุณทุกสิ่งทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาในชีวิตไม่ว่ามันจะดีหรือเลวเพราะมันคือประสบการณ์ทั้งนั้น ในส่วนของความเลวร้ายที่เกิดขึ้นมันกลับทำให้เราเปลี่ยนแปลงมุมมองทัศนะคติกับอะไรหลายๆอย่าง ออกจะเห็นใจสงสารพวกเขาที่ทำกับเราด้วยซ้ำที่ยังวนเวียนอยู่กับความคิดเดิมๆ คือความต้องการเอาชนะไม่ว่าจะเป็นวิธีการที่สกปรกโสมมขนาดไหน  ถึงแม้เหตุการณ์ร้ายๆจะเกิดขึ้นกับเรา ณ วันนั้น เราก็ยังเชื่ออยู่เสมอว่าในเรื่องร้ายมักมีมุมดีๆซ่อนอยู่ในตัวมันเองเสมอ  ที่เราเล่ามาทั้งหมดแค่อยากยกตัวอย่างเรื่องตัวเองให้คุณได้ฟังกันเผื่อจะเป็นอุทธาหรณ์ให้คุณที่กำลังมีความโกรธแค้นในใจฉุดตัวเองขึ้นมาจากอารมณ์ตรงนั้นเพราะมันไม่มีประโยชน์อะไรเลยกับความคิดแบบนั้นรั้งแต่จะเป็นการทรมานฆ่าตัวเองให้ตายไปกับไฟในใจตัวคุณเองเปล่าๆ เราจะไม่หยิบยกเอาทฤษฎีอะไรมาเขียนเพราะเราไม่ถนัดเรื่องทฤษฎีเอาซะเลย ขออนุญาตใช้เรื่องตัวเองที่คิดว่าพอมีประโยชน์บ้างเอามาเล่าสู่กันฟังละกัน จะว่าไปเรื่องทฤษฏีต่างๆบางคนเขียนหนังสือมีแต่ทฤษฎี สอนอย่างนู้นอย่างนี้แต่เขาไม่เคยเข้าใจปัญหา เราก็ยังงงว่าแล้วเขาจะเขียนหนังสือสอนให้คนเข้าใจกันได้อย่างไร บางทีนั่งอ่านหนังสือธรรมะหลายๆเล่มก็เล่นเอาซะงง เล่นไปลอกของคนนั้นมาที คนนี้มาที แล้วมายำเขียนวกไปวนมา อ่านแล้วพาลให้งงจนบางทีอยากจะถามว่า จะสื่อให้ใครรู้? คนเขาจะเข้าใจกันมั้ย? โอ้…แม่เจ้า ทำไปได้นะ กลับมาเรื่องอารมณ์โกรธกันต่อดีกว่า เราเขียนมาแบบนี้หลายคนคงด่าว่าเขียนยังกับมันทำง่ายนักนะ เราก็ไม่ได้คิดว่ามันง่ายหรอกไอ้การระงับความโกรธน่ะ จริงๆก็มีหลายท่านที่แนะนำเทคนิคระงับความโกรธ แต่สำหรับเราเองเทคนงเทคนิคในการระงับความโกรธทั้งหลายที่แพร่หลายให้อ่านกันอยู่ ไม่ว่าจะเป็น การล้างหน้ากินน้ำเย็น เดินหนีจากสถานการณ์ นับหนึ่งถึงสิบ สวดมนต์ เข้าห้องพระ หรืออะไรต่อมิอะไรหลายวิธีนั้น สำหรับตัวเราแล้ว เราไม่คิดว่ามันจะเป็นคำตอบ เราเชื่อในเรื่องของการใช้สติมากกว่า เอาง่ายๆเลย ตอนคุณโกรธคุณรู้ตัวเองไหมว่าคุณกำลังโกรธอยู่ ถ้าคุณโกรธแล้วคุณไม่รู้ตัวอันนั้นก็ยากหน่อย โกรธคุณก็ต้องรู้ว่าคุณโกรธอยู่ คนเรามันมีความโกรธความไม่พอใจด้วยกันทั้งนั้นแหละ คนดีไม่ใช่ไม่เคยโกรธ คนมีความโกรธก็ไม่ใช่คนเลว คนที่คุณเห็นว่าเขาไม่เคยโกรธเลยเราไม่เชื่อหรอก ตราบใดที่เขาเป็นมนุษย์เขาต้องมีอารมณ์นั้นแน่แต่ถ้าเขาไม่แสดงความโกรธให้คุณเห็นก็คือเขาสามารถระงับความโกรธได้เร็วมากไม่ใช่เขาโกรธไม่เป็นกันหรอก หลายวิธีที่สอนกันเรื่องระงับความโกรธเท่าที่เราเข้าใจแก่นแท้มันที่จริงก็คือต้องการสอนให้คนมีสติ คนที่ทำสมาธิเมื่อสมาธิเกิด สติมันจะมาเอง ดังนั้นมันขึ้นอยู่กับความเร็วในการมีสติควบคุมอารมณ์โกรธของแต่ละคนมากกว่า เมื่อความโกรธเข้ามามันก็คือการขาดสติ พอขาดสติมันก็ทำอะไรได้หลายอย่าง บางทีลงกับข้าวของ บางทีลงกับคนที่มันรักหรือมันก็ไปเอาคืนกับคนที่ทำมันเลย คนเราห่างธรรมะปล่อยให้จิตทางต่ำเข้าควบคุมจิตใจหวังจะแค่อยากจะเอาคืนกัน อย่างข่าวในหน้าหนังสือพิมพ์ แค่ขับรถปาดหน้ากัน มันเล่นกันถึงชักปืนขึ้นมายิงกัน โฮ้ ใจมันทำด้วยอะไรกัน คุณลองคิดแบบเรานะเผื่อจะช่วยคุณได้บ้าง เวลาใครมาปาดหน้ารถ เราคิดเสมอว่าพ่อมันอาจกำลังจะตาย ยายมันอาจกำลังจะเสีย มันต้องรีบไปให้ทันก่อนพ่อมันตายยายมันเสีย คิดแบบนี้ทุกครั้งมันก็ช่วยให้เราไม่โกรธไอ้พวกนี้ได้ดีเหมือนกันนะ ความโกรธการขาดสติมันไม่ได้เป็นผลดีกับใครเลย  คุณเคยได้ยินพวกทนายซักค้านพยานฝ่ายตรงข้ามกันในศาลบ้างไหม กลยุทธของทนายบางคน ก็ประมาณว่าหยอดคำถามให้ฝ่ายตรงข้ามโกรธ มีอารมณ์ ทำให้ขาดสติในการตอบคำถาม หรือเวลาสัมภาษณ์งาน การยิงคำถามของผู้สัมภาษณ์บางครั้งเขาก็ตั้งใจตั้งคำถามกวนประสาท ประมาณว่าอยากดูพฤติกรรมการควบคุมสติอารมณ์ของผู้ถูกสัมภาษณ์ว่าจะควบคุมได้ดีแค่ไหน ซึ่งมันก็จะมีผลต่อการรับหรือไม่รับคนคนนั้นเข้าทำงานในองค์กรของเขา  คุณเห็นไหมว่ามันสำคัญแค่ไหนในการมีสติ  ขาดสติเมื่อไหร่ ภาพพจน์ดีดีคุณหายไปเมื่อนั้น  เอายังงี้ เวลาอารมณ์ขึ้นคุณลองหันไปนึกถึงความดีของคนที่คุณโกรธ ทุกคนมีข้อบกพร่องกันทั้งนั้นแหละ หรือถ้าเป็นคนที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อนคุณไม่รู้จะนึกถึงความดีมันได้อย่างไรเพราะขณะนั้นคุณเห็นแต่ความเลวของมัน คุณก็นึกถึงผลเสียของการโกรธแทนละกันว่า ลุคส์คุณเสียแน่แน่ คุณเคยเห็นไหมว่าไอ้พวกอารมณ์ขึ้นน่ะ ทั้งแววตามันก็เปลี่ยนเป็นดุร้าย  สีหน้าปฏิกิริยามันเป็นลบไปหมด  คุณจะเอาอย่างงั้นเหรอ ภาพพจน์ดีดีคุณหายไปหมดเพราะการไม่มีสติหรือความโกรธเพียงครั้งเดียว  สุขภาพคุณก็จะย่ำแย่ไปด้วยเพราะความเครียด เราว่าอะไรยอมได้ก็ยอมไป อะไรอภัยได้ก็ทำไปเถอะ เอาละ กว่าจะเขียนบทนี้เสร็จก็จะปีใหม่พอดี เขียนมาตั้งนานแล้วแต่แช่ไว้ไม่ได้หยิบมาเขียนให้จบสักที  ไหนๆ วันนี้ก็วันที่ 31 ธันวาคม 2553 จะเข้าปี 2554 อีกไม่กี่นาทีแล้ว เราก็ขอให้ทุกคนมีสติเพื่อยับยั้งความโกรธ  ทำได้ไม่ได้ไม่รู้ แต่ที่แน่แน่มันมีผลดีกับตัวคุณเองไม่มากก็น้อยแหละนะ

หลายครั้งที่ต้องกลับมานั่งสงสัยกับพฤติกรรมของคนหลายๆคน ในประเด็นของคำว่าศาสนาว่า นี่มันอะไรกันความรู้เราไม่ได้มากแต่ว่าเราก็ไม่เคยเห็นว่าคำสอนของพระพุทธเจ้าจะทำให้ความประพฤติของคนเรามันสุดโต่งไปขนาดนั้นนี่หว่า ..น่าเศร้าใจถึงขั้นเวทนากับคนที่เข้าใจหลักของศาสนาผิดๆ อยากให้กระเทาะเปลือกออกกันซะบ้างอย่าให้มันหุ้มซะจนไม่เห็นแก่น เราเองไม่ใช่คนที่เข้าวัดวาเข้าวาเป็นประจำ ไม่ใช่คนที่สวดมนต์หรือนั่งสมาธิเป็นกิจวัตร ไม่ใช่คนที่ตื่นแต่เช้าเพื่อมาตักบาตรหรือไปทำบุญ ที่จำได้เคยโดนเพื่อนถามแกมกัดว่าเคยตื่นมาตักบาตรกับเขาบ้างมั้ย เราก็ตอบมันกลับไปว่าก็อยากตื่นแต่ไม่รู้ว่าจะตื่นมาแต่เช้าเพื่อแค่ตักบาตรไปทำไม (จริงจริงก็เคยนะไม่ใช่ไม่เคยเลย) เพื่อนมันเลยสวนกลับมาว่า ไอ้บร้านี่…ตักบาตรก็เป็นการทำบุญอย่างหนึ่ง แกได้บุญเดี๋ยวอะไรๆมันก็จะดีขึ้น เลยถามมันต่อว่าอะไรจะดีขึ้น มันตอบกลับ (แถมด่า) มาว่า..ไอ้เวร….ก็แกมีปัญหาอะไร ทุกข์เรื่องอะไรเดี๋ยวผลบุญก็ส่งให้ทุกข์นั้นค่อยๆคลี่คลายลงเอง พอร่ะไม่ต้องมาถามกวนๆ แบบนี้ นี่แค่ตัวอย่างใกล้ตัวที่เคยเจอมาถ้าไม่ใช่เพื่อนสนิท เราเองก็คงไม่กล้ายิงคำถามแบบนั้นออกไปกลัวจะโดนอะไรโทษฐานไปขัดความเชื่อความศรัทธาของเขา แต่เอ๊ะ….แบบนี้เขาเรียกกันว่า “ศรัทธา” หรือเปล่า ? การทำอะไรตามอย่างคนเขาทำกันมาโดยเชื่อว่าสิ่งนั้นเป็นสิ่งที่ดีที่งาม ความเชื่อแบบนี้น่ากลัวมาก ยกตัวอย่างง่ายๆเรื่องตักบาตรนี่แหละ เรารู้ทั้งรู้กันว่าเป็นสิ่งที่ดีงามแต่ถ้าถามถึงเหตุผลทางพุทธศาสนาว่าตักกันทำไม จะมีสักกี่คนให้คำตอบที่ถูกต้องได้บ้าง? นับกันแค่ในเมืองไทยละกัน ที่เค้าสำรวจกันมาว่า กว่า 80 เปอร์เซนต์ของคนไทยนับถือศาสนาพุทธซึ่งถือว่ามากสุดกว่าศาสนาอื่นแต่ถ้าลองสำรวจกันว่ากี่เปอร์เซนต์ของคนที่นับถือพุทธว่ามีความเข้าใจในการเป็นพุทธเป็นกี่เปอร์เซนต์ของสัดส่วนคนนับถือพุทธทั้งหมด อันนี้น่าสนใจกว่า บางครั้งมันก็ยากที่จะวัด แต่ไอ้ที่ว่ายากกว่านั้นขึ้นไปอีกคือสิ่งที่เป็นตัวชี้วัดต่างหาก อะไรเป็นตัวชี้วัดว่าคนคนนี้รู้จริงในเรื่องความเป็นพุทธ? จะว่าไปแล้วพุทธศาสนาถือเป็นศาสนาที่เป็นวิทยาศาสตร์ที่สุด หลักคำสอนของพุทธเป็นเรื่องของเหตุและผล นักวิทยาศาสตร์ดังๆ อย่างเช่น อัลเบิร์น ไอสไตน์ ก็ยังยอมรับ เราเองได้ชื่อว่าเป็นคนหนึ่งที่เป็นพุทธตั้งแต่เด็กจนถึงวันนี้ ถ้าถามว่าทำไมถึงนับถือพุทธ เราพูดได้เต็มปากเพราะความเป็นวิทยาศาสตร์ของพุทธ เพราะความเป็นเหตุเป็นผลของพุทธ ที่รู้ๆไม่ใช่เพราะความที่พ่อแม่เป็นพุทธเราถึงต้องตามน้ำมาเป็นพุทธด้วยแน่ๆ หลายครั้งที่หลายคนเข้าใจว่าเราเป็นคริสต์เพราะคิดว่าไปต่างแดนบ่อยคงจะรับความคิดความเชื่อทางตะวันตกมา บ้างก็คิดว่าเราเป็นฮินดูเพราะที่โต๊ะทำงานมีองค์พระคเนศบูชาอยู่ ถามว่าเคยเข้าโบสถ์คริสต์ไหม ตอบว่าเคยและไม่ใช่แค่เข้าไปชมความสวยงามของสถาปัตยกรรมเท่านั้นแต่เข้าไปร่วมพิธีทางคริสต์กับเขาเลยด้วยซ้ำไป ถามว่าเคยเข้าโบสถ์พราหมณ์ไหม ก็ตอบว่าเคยเช่นกันและก็เหมือนกับคริสต์คือเคยร่วมพิธีทางพราหมณ์ฮินดูกับเขาเหมือนกันด้วย แต่ถ้าถามว่ามีความคิดเปลี่ยนจากนับถือพุทธไปนับถือศาสนาอื่นบ้างไหม ตอบเลยว่า แม้แต่เสี้ยวของความคิด ไม่เคยมีอยู่ในหัว… จริงๆแล้วคำว่า “พุทธ” กว้างและละเอียดลึกซึ้งเกินกว่าเราซึ่งมีความรู้แค่หางอึ่งจะไปริพูดให้ใครเขาฟัง หลายคนคิดว่า เขารู้ เขาเข้าใจ หนำซ้ำทำมาปากดีดัดจริตสอนคนอื่นอีก… โอ้..แม่เจ้า พูดไปได้ไม่อายปาก… ไอ้ประเภทอ่านมาจากหนังสือพระหนังสือเจ้าแล้วจำเอามาพูด หรือประเภทเข้าวัดเข้าวา นั่งสมาธิไม่กี่ทีแล้วทะลึ่งทำมาเป็นรู้ดี ใครมันก็ทำกันได้ แต่ถ้าริจะพูดอะไรออกไป เอาตัวเองให้รอดก่อนดีกว่ามั้ย อ้าปากมาก็เห็นไปถึงลิ้นไก่ ทฤษฏีจ๋าแต่ปฏิบัติห่วยแตก ก็เข้าใจนะว่าตราบใดที่เป็นมนุษย์ รัก โลภ โกรธ หลง หรือจะชอบโชว์ออฟมันก็ไม่ใช่เรื่องแปลก แต่มันจะแปลกก็ไอ้ตรงที่ จะมาสร้างภาพเอาศาสนามาบังหน้าเพื่อ…?

กลับมาเข้าเรื่องต่อดีกว่าก่อนจะนอกเรื่องไปเยอะ จะว่าไปคำว่าศรัทธานี่ เห็นพูดกันจัง จริงๆแล้วความหมายมันคืออะไร เอาง่ายๆ ที่เห็นกันบ่อยๆเลย ไหว้พระกัน ไหว้แล้วขอไรกันบ้าง ? ขอให้ถูกหวย ขอให้รวย ขอให้ได้นู้นได้นี่ แบบนั้นกันรึป่าว เรามั่นใจเลย ต้องมีแน่ๆ จะมีมากมีน้อยก็อีกเรื่องหนึ่ง ตัวเราเองก็ขอแบบนั้นอย่าไปว่าแต่คนอื่นเลย แต่มันก็ไม่ใช่ทั้งหมดทุกวันนี้เวลาจะขอพร เราก็จะขอให้ตัวเองเจริญด้วยสติทั้งทางโลกทางธรรมเป็นหลัก แต่จะไปว่าหลายๆคนเขาก็ไม่ได้อีก เพราะคนที่ขอพรแบบนั้นก็คงมีความศรัทธาในสิ่งที่ไหว้ที่เขาขอพรกันอยู่ว่าเขาคงมีเปอร์เซนต์จะได้ในสิ่งที่เขาขอกันบ้างร่ะ มีบางคนไอ้ประเภทขอแล้วไม่ได้ตามที่ขอ มันก็พาลไม่กราบไม่ไหว้สิ่งที่มันเคยบอกว่าเคารพบูชาศรัทธาอีกต่อไป ตกลงว่าอะไรของมันกันแน่ น่าอนาถใจกับมันเหลือเกิน บางคนศรัทธาถึงขนาดยกทุกสิ่งทุกอย่างให้สิ่งที่มันศรัทธาจนหมด เขาพูดไร ทำไรก็เชื่อเขาไปหมด มาถึงตรงนี้บอกก่อนว่าเราไม่ได้พูดถึงศาสนาใดศาสนาหนึ่งหรือจำเพาะเจาะจงลงไปว่าเป็นอะไรหรือสิ่งใด ถ้าดูกันดีๆศรัทธาก็คล้ายๆ จะเป็นความเชื่อแต่เป็นสิ่งที่ดูจะสูงส่งกว่าเพราะศรัทธาอาจจะเจือไปด้วยความเคารพนับถืออยู่ในนั้น ถ้างั้นศรัทธาไม่เป็นสิ่งที่ดีหรอกรึ ? อืมมม ถ้าจะให้ดีเราว่าเอาปัญญาไปบวกเข้าไปอีกตัวมั้ย ? พูดยากเหมือนกัน เพราะระดับปัญญาของคนมันก็คงจะไม่เท่ากัน เมื่อไหร่ที่ศรัทธาไม่รวมปัญญาเข้ามาเกี่ยวข้อง มันก็จะถูกดึงลงไปสู่ความงมงายทันที มีคนเคยบอกว่า เมื่อไหร่ที่คุณถูกปล้นปัญญา เมื่อไหร่ที่คุณถูกปล้นความเป็นตัวของตัวเอง เขาบอกอะไรคุณก็เชื่อโดยไม่ใช่สติไตร่ตรองให้ดีก่อน เมื่อนั้นความฉิบหายใกล้มาเยือนคุณแล้วร่ะ.. เรื่องนี้คงเป็นเรื่องที่เถียงกันไม่จบไม่สิ้นเพราะอย่างที่เขียนไว้ว่าระดับสติปัญญาคนไม่เท่ากัน ถ้าคุณไปเถียงกับคนคนนึงเขามองว่าเขาศรัทธาเพราะเขาได้ใช้สติปัญญาอันเฉียบแหลมของเขาไตร่ตรองดูแล้วเห็นว่าถูกต้อง คุณก็อย่าไปเถียงเขาเลยหากคุณเห็นว่ามันไม่เหมือนกับที่คุณคิด หนึ่ง เพราะระดับปัญญาของเขาอาจจะเหนือกว่าคุณ สอง เพราะระดับปัญญาของคุณมันอาจเหนือกว่าเขา หรือถ้าเป็น ข้อสาม ก็โชคดีไป คือ ระดับปัญญาของเขากับของคุณเท่าเทียมกันอันนั้นก็คงคุยกันรู้เรื่องขึ้นมาหน่อย นี่เรากำลังพูดถึงเรื่องนี้เท่านั้นนะ บางคนระดับปัญญาเท่ากันก็ยังคุยกันไม่รู้เรื่องก็มีอีกเยอะหากทัศนคติของคนทั้งสองมองกันต่างมุม เขาถึงบอกกันว่า คนจะอยู่ด้วยกันได้นาน ระดับของ ศีล สมาธิ ปัญญา ควรจะอยู่เสมอกัน…

โพสท์แรกตั้งใจจะเขียนเรื่องหมา แต่ไหงออกมาเป็นเรื่องนี้ได้ก็ไม่รู้ จบมันห้วนๆ แบบนี้ไปเลยละกันจะได้ไปเขียนเรื่องหมาตามที่ตั้งใจไว้ท่าจะสุนทรีย์กว่า…